Anahtar Kelimeler: Süreç Yasası, Süreç Yasası Teklifi, PKK Süreç Yasası, infazın ertelenmesi, soruşturmanın ertelenmesi, kovuşturmanın ertelenmesi, ceza hukuku, infaz hukuku, Denizli Avukat, Manisa Avukat, Selendi Avukat

Süreç Yasası Teklifi TBMM’ye Sunuldu

Kamuoyunda “Süreç Yasası” olarak adlandırılan “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunulmuştur. Teklif, PKK/KCK terör örgütünün silah bırakma ve fesih sürecine ilişkin belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde uygulanacak soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerine yönelik düzenlemeler içermektedir.

Ancak önemle belirtmek gerekir ki, teklif henüz kanunlaşmamıştır. Meclis komisyonlarında görüşülmesi, Genel Kurul’da kabul edilmesi ve yürürlüğe girmesi gereken bir yasama süreci bulunmaktadır. Bu nedenle mevcut aşamada yalnızca bir kanun teklifi niteliğindedir.

Süreç Yasası Teklifinin Amacı Nedir?

Teklifin temel amacı; PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı oluşumların fiilen faaliyetlerine son verdiğinin, silah ve mühimmatlarını teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu durumun Millî Güvenlik Kurulu kararı doğrultusunda Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından uygulanacak hukuki süreci düzenlemektir.

Bu kapsamda;

• yürütülen soruşturmalar,
• devam eden kovuşturmalar,
• kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarının infazı

bakımından belirli şartlarla erteleme mekanizmaları öngörülmektedir.

Süreç Yasası Kimleri Kapsıyor?

Teklif metnine göre düzenleme;

• PKK/KCK terör örgütünü kuran veya yönetenleri,
• örgüte üye olanları,
• örgüte bilerek ve isteyerek yardım edenleri,
• örgüt propagandası yaptığı iddia edilen kişileri,
• örgüt faaliyeti kapsamında işlendiği kabul edilen suçları,
• 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki ilgili suçları

kapsamaktadır.

Dolayısıyla teklif, yalnızca metinde belirtilen suç tipleri bakımından uygulanabilecek özel bir düzenleme niteliği taşımaktadır.

Kimler Düzenleme Kapsamında Değildir?

Teklifte bazı önemli istisnalar da bulunmaktadır.

Buna göre;

• örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları,
• 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenmiş olup müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren bazı suçlar,

düzenleme kapsamı dışında bırakılmıştır.

Bu nedenle her dosyanın kendi özellikleri dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmesi gerekecektir.

Soruşturma ve Kovuşturmalar Nasıl Etkilenecek?

Teklifte yer alan düzenlemeye göre gerekli şartların gerçekleşmesi halinde;

• üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl,
• 15 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar ise 10 yıl

süreyle ertelenebilecektir.

Ancak bu uygulamanın gerçekleşebilmesi, teklif metninde belirtilen hukuki şartların tamamının oluşmasına bağlıdır.

İnfazın Ertelenmesi Nasıl Uygulanacak?

Teklif yalnızca devam eden davaları değil, kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarını da ilgilendirmektedir.

Buna göre;

• toplam 15 yıl ve altındaki hapis cezalarının infazı 5 yıl,
• 15 yılı aşan, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının infazı ise 10 yıl

infaz hâkimi kararıyla ertelenebilecektir.

Ancak bu düzenleme de yalnızca teklif kapsamına giren suçlar ve teklif metninde belirtilen şartların gerçekleşmesi hâlinde uygulanabilecektir.

İzleme ve Değerlendirme Süreci

Teklifte ayrıca uygulanacak sürecin takip edilmesi amacıyla;

• Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir İzleme Komisyonu kurulması,
• ilgili kurulun TBMM’yi düzenli olarak bilgilendirmesi,
• uygulamaya ilişkin değerlendirmelerin belirli aralıklarla yapılması

öngörülmektedir.

Teklif Henüz Yasalaşmadı

Kamuoyunda çokça tartışılan bu düzenleme hakkında en önemli hususlardan biri de teklifin henüz yürürlüğe girmemiş olmasıdır.

Dolayısıyla;

• bugün itibarıyla otomatik bir infaz ertelemesi bulunmamaktadır,
• mevcut davalar bakımından doğrudan sonuç doğurmamaktadır,
• teklifin yasalaşması ve yürürlüğe girmesi halinde her dosyanın kendi şartlarına göre ayrıca değerlendirilmesi gerekecektir.

Bu nedenle yalnızca sosyal medya paylaşımları veya haber başlıkları üzerinden hukuki değerlendirme yapılması yerine, teklif metninin ve yürürlüğe girecek nihai kanunun birlikte incelenmesi önem taşımaktadır.

Hukuki Değerlendirme

Süreç Yasası teklifi, ceza hukuku ve infaz hukuku bakımından son yılların en çok tartışılan düzenlemelerinden biri olmuştur. Ancak unutulmamalıdır ki, kanun teklifleri yasama sürecinde değişikliğe uğrayabilir; maddeler eklenebilir, çıkarılabilir veya tamamen farklı şekilde kabul edilebilir.

Bu nedenle hem soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki dosyalar hem de kesinleşmiş mahkûmiyet kararları bakımından yapılacak değerlendirmelerin, yürürlüğe girecek nihai kanun metni esas alınarak uzman bir hukukçu tarafından incelenmesi önem arz etmektedir.

Süreç Yasası Teklifinin 12 Maddesi Neleri Düzenliyor?

Kanun teklifi toplam 12 maddeden oluşmaktadır. Teklifte soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesinden infazın ertelenmesine, kurulun görevlerinden silah teslim sürecine kadar birçok konuda ayrıntılı düzenlemeye yer verilmiştir.

Madde 1 – Amaç ve Kapsam

Teklifin amacı, PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı oluşumların fiilen sona erdiğinin ve silahlarını teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ile bu tespitin Millî Güvenlik Kurulu kararı doğrultusunda Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından uygulanacak hukuki süreci belirlemektir.

Ayrıca teklif;

• örgüt kurma ve yönetme,
• örgüt üyeliği,
• bilerek ve isteyerek yardım,
• örgüt propagandası,
• örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen suçlar,
• 6415 sayılı Kanun kapsamındaki örgüt finansmanı suçlarını

kapsamaktadır.

Madde 2 – Tanımlar

Bu maddede “örgüt” ve “kurul” kavramlarının hukuki tanımları yapılmaktadır.

Madde 3 – Soruşturma ve Kovuşturmaların Ertelenmesi

Teklifin en önemli maddelerinden biridir.

Buna göre gerekli şartların gerçekleşmesi halinde;

• üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl,
• 15 yıldan fazla, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda ise 10 yıl

ertelenebilecektir.

Ayrıca;

• dava zamanaşımı işlemeyecek,
• deliller muhafaza edilecek,
• müsadereye konu mallar hakkında tasfiye kararı verilebilecek,
• savcılık ve mahkeme kararlarına karşı iki hafta içinde itiraz edilebilecektir.

Madde 4 – Tutuklama, Adli Kontrol ve Kanun Yolu

Bu maddeye göre;

• tutuklama,
• adli kontrol,
• istinaf,
• temyiz aşamasındaki dosyalar

yeniden değerlendirilebilecek, şartları oluşursa koruma tedbirleri kaldırılabilecek ve kanun yolu incelemesindeki bazı dosyalar bakımından bozma kararı verilebilecektir.

Madde 5 – Erteleme Kararlarının Takibi

Erteleme kararları özel bir sisteme kaydedilecektir.

Erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde;

• erteleme kaldırılacak,
• soruşturma ve kovuşturmaya devam edilecek,
• mahkûmiyet halinde infaz ertelenmeyecektir.

Buna karşılık belirlenen süre yeni bir suç işlenmeden tamamlanırsa dosya bakımından kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı verilebilecektir.

Madde 6 – Mahkûmiyet Hükümlerinin İnfazının Ertelenmesi

Teklifin en çok tartışılan düzenlemelerinden biri budur.

Buna göre;

• 15 yıl ve altındaki hapis cezalarının infazı 5 yıl,
• 15 yılı aşan, müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının infazı ise 10 yıl

infaz hâkiminin kararıyla ertelenebilecektir.

Ancak;

• örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları,
• 1 Haziran 2005 öncesi işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren bazı suçlar

bu kapsam dışında tutulmaktadır.

Madde 7 – Kurul ve İzleme Komisyonu

Teklife göre;

Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında;

• Adalet Bakanı
• İçişleri Bakanı
• Dışişleri Bakanı
• Millî Savunma Bakanı
• MİT Başkanı
• MGK Genel Sekreteri
• Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri

gibi üst düzey isimlerden oluşacak bir kurul kurulacaktır.

Ayrıca TBMM bünyesinde bir İzleme Komisyonu oluşturulması öngörülmektedir.

Madde 8 – Silah ve Malzeme Teslimi

Teslim edilen;

• silahlar,
• mühimmat,
• patlayıcılar,
• araç ve gereçler

resmî kayıt altına alınacaktır.

Madde 9 – Başvuru Süresi

Kanundan yararlanmak isteyenlerin;

Millî Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içerisinde Cumhuriyet Başsavcılığına veya yetkili kuruma yazılı başvuru yapması gerekecektir.

Madde 10 – Görev ve Sorumluluk

Teklifte, kanun kapsamındaki görevleri yerine getiren kamu görevlilerinin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmayacağı yönünde düzenleme yer almaktadır.

Madde 11 ve 12 – Yürürlük ve Yürütme

Kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi ve hükümlerinin Cumhurbaşkanı tarafından yürütülmesi öngörülmektedir.

Hukuki Değerlendirme

Teklifin dikkat çeken yönlerinden biri, düzenlemenin otomatik uygulanmamasıdır. Metinde yer alan hükümlerin uygulanabilmesi için öncelikle teklifin kanunlaşması, ardından da teklifin öngördüğü şartların gerçekleşmesi gerekmektedir. Ayrıca kanundan yararlanmak isteyen kişiler bakımından yazılı başvuru şartı ve diğer usul hükümleri de önem taşımaktadır.

Teklif metni bu haliyle yasalaşırsa, adi suçlardan hükümlü olan kişiler (örneğin dolandırıcılık, hırsızlık, yağma, uyuşturucu, kasten yaralama gibi suçlardan mahkûm olanlar) bu düzenlemeden yararlanamaz. Çünkü kanunun kapsamı açıkça belirli örgüt suçları ve bunlarla bağlantılı fiillerle sınırlandırılmış.

Elbette yasama sürecinde teklif değişebilir; komisyon veya Genel Kurul aşamasında kapsam genişletilebilir ya da daraltılabilir. Ancak bugün TBMM’ye sunulan metin esas alınırsa, normal hükümlüler için uygulanacak genel bir infaz düzenlemesi veya af niteliği taşımıyor.

Denizli Avukat | Manisa Avukat | Selendi Avukat

Uslu Hukuk Bürosu olarak başta Denizli, Manisa ve Selendi olmak üzere Ege Bölgesi genelinde ve Türkiye’nin birçok ilinde ceza hukuku, infaz hukuku ve diğer hukuk alanlarında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.

Türkiye’nin farklı şehirlerinde bulunan ceza dosyaları, infaz işlemleri ve hukuki uyuşmazlıklar, UYAP sistemi ve etkin dosya takibi sayesinde titizlikle yürütülmektedir.

İnternet sitemizde; ceza hukuku, infaz hukuku, kanun değişiklikleri ve güncel yargı kararlarına ilişkin bilgilendirici içerikleri düzenli olarak paylaşarak vatandaşların doğru ve güncel hukuki bilgiye ulaşmasını amaçlamaktayız.

SüreçYasası #SüreçYasasıTeklifi #TBMM #Meclis #KanunTeklifi #CezaHukuku #İnfazHukuku #CezaAvukatı #Hukuk #Avukat #DenizliAvukat #ManisaAvukat #SelendiAvukat #Denizli #Manisa #Selendi #UsluHukuk #HukukiDanışmanlık #GüncelHukuk #KanunDeğişikliği #HukukBlogu #HukukHaberleri #Türkiye #AvukatAlperenEkremUslu